page contents
Inlichtingen opleidingen

Alle informatie m.b.t. Nederlandse Militaire Inlichtingen organisaties en eenheden zijn afkomstig van openbare bronnen.


Om de collectie Inlichtingen aan te vullen, is Dutchhelmets.nl op zoek naar aanvullend materiaal zoals emblemen, borstzakhangers, coins, uitrusting, kleding (gevechts- en Dagelijks Tenue), foto's, documentatie, tijdschriften, boekwerken, voorschriften, stikkers, materieel en overige memorabilia. Kortom, alles wat met Inlichtingen te maken heeft.

Gezien de gevoeligheid, wordt hier voorzichtig mee omgegaan, zoals wet en regelgeving voorschrijft.


Engelse Inlichtingen opleidingen (1940-)


Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd in Engeland begonnen met het opleiden van Nederlands personeel voor inlichtingen werkzaamheden. Het betrof hier voornamelijk personeel geselecteerd door Nederlandse instanties en aangewezen voor agentenwerk in het bezette Nederland. Het selecteren gebeurde door de Militaire Inlichtingendienst (MID), de Bureau Inlichtingen (BI) en de Bureau Bijzondere Opdrachten (BBO).

 

Er waren verschillende Special Training Schools (STS) waar SOE agenten in de diverse vakgebieden opgeleid werden. Ook waren er de zogenaamde Finishing schools waar de laatste kneepjes werden geleerd. Hieronder is een lijst van alle STS, al is het mij onbekend op welke van deze scholen Nederlandse agenten werden opgeleid.

Group A, Paramilitary Schools:

  • STS 21 Arisaig House,
  • STS 22a Rhubana Lodge,
  • STS 22b Cammasdarrach,
  • STS 23a Meoble Lodge,
  • STS 23b Swordland,
  • STS 24a Inverie House,
  • STS 24b Glaschoille,
  • STS 25a Garramor House,
  • STS 25b Cammusdarach,
  • STS 25c Traigh House.

Signals Section:

  • STS 52 Thame Park,
  • STS 53a Grendon Hall,
  • STS 53b/c Poundon House,
  • STS 54a Fawley Court,
  • STS 54b Belhaven SchoolD.

Group B, Finishing Schools:

  • STS 31a Palace House,
  • STS 31b The Rings,
  • STS 31c The House in the Wood,
  • STS 32a Harford House,
  • STS 32b Saltmarsh,
  • STS 32c Blackbridge,
  • STS 33 The House on the Shore,
  • STS 34 The Drokes,
  • STS 35 The Vineyards,
  • STS 36 Boarmans,
  • STS 37a Warren House,
  • STS 37b Clobb Gorse.

Parachute Schools:

  • STS 51a Dunham House Charcoal Lane,
  • STS 51b Fulshaw Hall (op de STS 51b werden Nederlandse Parachutisten opgeleid voor het Princes Irene Brigade),
  • STS 7 Winterfold,
  • STS 17 Brickendonbury,
  • STS 39 Wall Hall,
  • ME 65 Milton Hall.

Group C, Operational Schools:

  • STS 2 Bellasis,
  • STS 3 Stodham Park,
  • STS 5 Wanborough Manor,
  • STS 6 West Court,
  • STS 40 Howbury Hall,
  • STS 41 Gumley Hall,
  • STS 42 Roughwood Park,
  • STS 44 Water Eaton Manor
  • STS 45 Hatherop Castle,
  • STS 47 Anderson Manor,
  • STS 50 Gorse Hill.

Special Workshop Schools:

  • SWS 6 Inverlaire lodge.


Bijna alle operationele inlichtingenpersoneel werd opgeleid op Engelse inlichtingen scholen en naast de STS had men ook opleidingsinstituten voor gevechtsinlichtingen (Battle Intelligence Schools). Een daarvan was gevestigd in het Engelse Farnham. Enkele Nederlandse officieren werden opgeleid voor inlichtingenfuncties bij de latere Prinses Irene Brigade.

Naast de inlichtingen opleidingen in Engeland, werd door het verzet in Nederland praktijkervaring opgedaan op het gebied van inlichtingenwerk.

 

Ondanks de opgedane ervaring en hoeveelheid opgeleid personeel, viel de oogst van inlichtingenfunctionarissen na de oorlog tegen. Velen waren gesneuveld, gedemobiliseerd of waren vertrokken naar Nederlands Indië. Er was dan ook een schrijnend gebrek aan gekwalificeerd inlichtingenpersoneel in de jaren 1945-1946.



De School of Service Intelligence (SSI) werd rond 1969 opgericht als Joint Services School of Intelligence, door het samenvoegen van elementen van de Royal Navy, de Royal Air Force en de voormalige School of Military Intelligence. De SSI was gestationeerd in Templer Barracks in Ashford, Kent, Verenigd Koninkrijk. Verder was ook het hoofdkwartier en depot van het Intelligence Corps van het Britse leger en de Joint Service Interrogation Wing op deze locatie aanwezig.

De SSI werd later hernoemd tot de Defence Intelligence and Security School (DISS).

 

De SSI gaf training aan alle elementen van de Britse strijdkrachten, civiele autoriteiten en internationale partners. In 1997, na de sluiting van Templer Barracks als gevolg van werkzaamheden aan de Channel Tunnel Rail Link, werden de DISS en andere elementen verplaatst naar het Defense Intelligence and Security Centre, in Chicksands nabij Shefford, Bedfordshire.

De kazerne is inmiddels afgebroken, met uitzondering van Repton Manor, een monumentaal pand.

 

De SSI verzorgde alle cursussen en trainingen voor manschappen, reservisten en onderofficieren van de Intelligence Corps. Er werden onder andere cursussen gegeven in Gevechtsinlichtingen, Signals Intelligence (SIGINT), Human Intelligence (HUMINT), Conduct after Capture (CAC), Analysis, Counter-Intelligence (CI) en Security.


Het Defense Intelligence and Security Center (DISC) is de locatie waar zowel het Defense College of Intelligence (DCI) als de Intelligence Corps zijn gevestigd. Het is gelegen in het dorp Chicksands in het Engelse graafschap Bedfordshire, waar de rivier de Flit door het kamp stroomt.

 

Chicksands was de locatie van RAF Chicksands, een RAF SIGINT verzamelstation tijdens en na de Tweede Wereldoorlog. Het station werd van 1950 tot 1995 door de Amerikaanse luchtmacht voor SIGINT gebruikt, aangezien het de locatie was waar de eerste FLR-9 richting zoekende antenne werd geplaatst, van 1963 tot 1995. De locatie werd in 1997 gesloten als RAF station en overgedragen aan het Intelligence Corps. Hier werden vanaf 1997 het hoofdkwartier van het Intelligence Corps en de DCI gevestigd aangezien de Templer Barracks in Ashford, Kent, werd gesloten.


Het DCI is verantwoordelijk voor het geven van opleidingen en trainingen op het gebied van inlichtingen en veiligheid aan leden van de Britse strijdkrachten, politie en ander personeel uit de publieke sector, evenals aan internationale partners. De trainingen worden gegeven op drie locaties, namelijk op Chicksands zelf, in Beaconsfield (Defence School of Language) en in Cosford (School of Photography) aan het Defense College of Aeronautical Engineering,


School Militaire Inlichtingen Dienst (1946-2005)


In 1945 vertrokken lichte infanteriebataljons met provisorisch opgeleid inlichtingenpersoneel naar Indië. Het gebrek aan goed opgeleid inlichtingenpersoneel werd daar aan den lijve ondervonden. Een noodoplossing was het voorstel om op een eenvoudige School Militaire Inlichtingen, bemand door drie officieren en enkele onderofficieren, cursussen van twee weken te geven. Dit idee was echter niet van de grond gekomen.

 

In de jaren direct na de Tweede Wereldoorlog namen ook drie groepen van Nederlandse officieren deel aan de Engelse cursussen voor gevechtsinlichtingen bij de School of Military Intelligence in Farnham. Zij waren bestemd voor gevechtsinlichtingen functies bij eenheden bestemd voor Indië, de 7 Decemberdivisie en voor de 2de Divisie. Enkelen bleven in Nederland achter en werden de eerste instructeurs in Breda.

Door de officieren die aan deze cursussen deel hadden genomen, werd sterk aangedrongen op een soortgelijke opleiding in eigen land. Het werd uiteindelijk 16 juni 1946 dat de School Militaire Inlichtingendienst (SMID) bij Ministeriële Beschikking werd opgericht. De legering was in het Julianakamp te Kijkduin, waar ook het Indische Instructiebataljon (IIB) was gevestigd.

Met steun van de Engelse school in Farnham werd in zeer korte tijd een cursus gevechtsinlichtingen (GI) en een cursus veldveiligheid (W) ontwikkeld. In de periode van 16 juni 1946 tot 31 december 1947 werden aan 426 cursisten les gegeven, waarvan aan 275 een 6-weekse cursus gevechtsinlichtingen.

Achteraf gezien heeft achter de schermen in de eerste 6 maanden van 1946 een rijpingsproces plaatsgevonden dat leidde tot de oprichting van de School MID.

 

In augustus 1946 werd aan de SMID een leraar Maleis aangesteld en de eerste cursus Maleis werd bezocht door zeer veel KNIL-personeel, dat later werd ingedeeld bij het Korps Speciale Troepen (KST).

In 1947 werd de SMID naar Breda overgeplaatst, waar ze een zelfstandig bestaan leidde. De school was ondergebracht in de oude besmettelijk zieken barak van de voormalige Koninklijke Militaire Academie (KMA). Een stenen gebouw, waarin 5 bureaus en 3 leslokalen beschikbaar waren. Legering van de cursisten was in de bijgebouwen van de KMA.

 

Omstreeks september 1947 ging er een bezuinigingsgolf door het Nederlandse leger en ook de SMID zou hiervan de gevolgen ondervinden. Juist toen in samenwerking met de sectie MID van de Generale Staf door commandant SMID een voorstel was ingediend om de school uit te breiden in verband met de te verwachten opdrachten tot het opleiden van personeel voor het veldleger, kwam als een donderslag bij heldere hemel het bericht dat de SMID zou worden teruggebracht tot de status van Cursus Militaire Inlichtingendienst (CMID) en zou worden ingedeeld bij de Infanterieschool, die men wilde oprichten te Harderwijk.

 

Reeds spoedig kreeg de CMID een goede naam omdat er goede resultaten werden geboekt. Na verloop van tijd verscheen hulp in de vorm van twee afgestudeerde vaandrigs die na hun Gl-cursus aan konden blijven als hulpinstructeur.

In het voorjaar van 1950 werd bij het Hoofdkwartier der Generale Staf (HKGS) een nieuw bureau opgericht, namelijk het Bureau Planning Inlichtingendienst (G2D). De Amerikaanse organisatie werd toen ten aanzien van de staven ingevoerd en ook de CMID heeft in enkele maanden tijd al zijn lessen herzien met gebruikmaking van Amerikaanse voorschriften en publicaties.

In 1950 begonnen ook de fundamenten van 101 MIDcie te ontstaan. Er waren plannen om een legerkorps met 2 divisies op te richten met een MIDcie op legerkorps niveau.

 

Door hoofd G2D, werd aan de hand van het oude plan van oktober 1947 een nieuwe poging gedaan om de CMID weer naar zijn oude staat van school terug te brengen. Men wist het plan erdoor te krijgen en er groeide dus weer een echte School Militaire Inlichtingendienst uit de CMID.

In het najaar van 1950 kwam de uitvoering van het nieuwe plan tot stand en per oktober 1950 werd de Cursus Militaire Inlichtingen (CMID) gereorganiseerd naar de Schoolcompagnie Militaire Inlichtingendienst (SchoolcieMID).

Per 1 september 1951 werd Koninklijk Besluit no. 1 van 1 oktober 1951 bekrachtigd, waarmee de school officieel was opgericht. De officiële naam luidde School Militaire Inlichtingendienst (SMID) en werd de Oranje-Nassaukazerne te Harderwijk de standplaats.


Op 01 maart 1997 werd vanwege bezuinigingen de vier scholen binnen het Garnizoen Ede samengevoegd in het opgerichte opleidingscentrum Ede (OCEDE). OCEDE nam alle opleidingen over van de School Verbindingsdienst, School Luchtdoel Artillerie, School Grond-Luchtsamenwerking en de SMID. Op 21 december 2004 werd OCEDE ontbonden en werden de vier scholen direct onder het Opleidings- en Trainingscommando Koninklijke Landmacht (OTCO KL) geplaatst.


Defensie Inlichtingen en Veiligheids Instituut (2005-heden)


Op 8 november 2005 werd de SMID opgeheven en werd de oprichting van het Defensie Inlichtingen en Veiligheids Instituut (DIVI) een feit. Dit gebeurde tijdens een ceremonie op de Simon Stevinkazerne in Ede.

In het eerste kwartaal van 2007 verhuisde het DIVI naar ‘t Harde, waar de fysieke samenvoeging met de luchtmacht- en de marinecollega’s een feit werd. Met het oprichten van JISTARC in 2011, werd het DIVI ook als eenheid onder het JISTARC geplaatst.


Instructiegroep EOV, Dienstcentrum EOV en Trainingsgroep EOV (1988-heden)


De Instructiegroep EOV heeft vanaf de oprichting tot aan 2001, deel uitgemaakt van de School Verbindingsdienst. In 2001 verhuisde 102 EOV Cie naar Garderen en werd de Instructiegroep EOV en het Dienstcentrum EOV ondergebracht bij het Defensie Inlichtingen en Veiligheidsinstituut (DIVI) in Ede. De Instructiegroep EOV verhuisde naar Ede en het Dienstcentrum EOV (de huidige trainingsgroep) bleef achter in Eibergen.

In oktober 2007 verhuizden zowel de Instructiegroep EOV en de Trainingsgroep EOV naar de Luitenant-kolonel Tonnetkazerne in 't Harde.