page contents
GS III

Generale Staf sectie III (GS III)

 

De Generale Staf, Afdeling III (GS III) was de eerste moderne Nederlandse militaire inlichtingendienst en werd op 25 juni 1914 opgericht met als doel het verzamelen van militaire gegevens over diverse Europese landen. Alle vormen van inlichtingendiensten die Nederland nadien ooit gekend heeft vinden hun oorsprong in deze afdeling.

 

Tijdens de Eerste Wereldoorlog werkte GS III vanuit Rotterdam intensief samen met de Britse Secret Intelligence Service (SIS). Aan het eind van de oorlog richtte de dienst zich meer op binnenlandse veiligheid en na de Eerste Wereldoorlog besloot de Nederlandse regering dat het in stand houden van een binnenlands veiligheidsapparaat gewenst was. Deze taak werd ondergebracht bij bureau GS IIIB, onder politieke verantwoordelijkheid van de minister van Binnenlandse Zaken. Dit bureau opereerde onder de naam Centrale Inlichtingendienst.

Het bureau GS IIIA bleef verantwoordelijk voor het vergaren van inlichtingen over het buitenland. De medewerkers van dit bureau waren vaak onderofficieren van Cavalerie of Koninklijke Marechaussee.

 

De Generale Staf III bestond o.a. uit de volgende onderdelen:

- GS IIIA (Inlichtingen buitenland);

- GS IIIB (Inlichtingen binnenland);

- GS IIIC (Contraspionage).

 

Ondanks dat het oorspronkelijk een kleine eenheid was, wist GS III enkele grote inlichtingensuccessen te behalen. Een voorbeeld van een van de successen van GS III is het beroemde ‘api-api’ telegram dat op 25 juli 1914 verstuurd werd door een KNIL officier. Dit telegram was bedoeld als waarschuwing voor de aankomende Duitse dreiging en stelde Nederland in staat om als een van de eerste Europese machten haar Krijgsmacht te mobiliseren.