Dutchhelmets

Commerciële aanmaak / reproductie / vervalsingen

Onder commercieel aanmaak wordt bedoeld emblemen die zijn gemaakt welke nooit zijn gedragen of in opdracht van defensie zijn geproduceerd. Het zijn vaak emblemen bedacht om verkocht te worden als herinneringsemblemen e.d., of gewoon omdat iemand ze mooi vindt. Deze emblemen worden ook wel fantasie-emblemen genoemd. Officiële proefmodellen, afgekeurde emblemen en emblemen gemaakt/ontworpen door eenheden zelf vallen niet onder commercieel aanmaak.

Onder reproductie (repro) wordt bedoeld emblemen die zijn nagemaakt op voorbeeld van originele exemplaren. Een repro is niet per definitie een 'nep' of 'vals' embleem. Veteranen en militairen die gerechtigd zijn om bepaalde emblemen te dragen, zijn vrij om te bepalen waar hij/zij zijn (vervangende) embleem aanschaft.

Zo gebeurde (en gebeurt nog steeds) dat niet door de dienst verstrekte emblemen, gedragen werden (en worden) door veteranen en actief dienende militairen.

Jammer genoeg worden ook reproducties soms bewust dusdanig goed gemaakt waardoor deze bijna niet van de originelen te onderscheinden zijn. Op zich geen probleem mits verantwoord ermee wordt omgegaan. Het wordt pas vervelend wanneer deze moedwillig als origineel worden aangeboden.

Commerciële aanmaak en reproductie emblemen zijn een verzamelrichting op zich en verzamelwaardig. Dutchhelmets.nl heeft een aantal in de collectie om als voorbeeld te dienen, maar vooral om ervan te leren.

D.m.v. onderstaande links kunt u direct naar de gewenste sectie:

Valse Indisch Instructie Bataljon emblemen

Recentelijk zijn vele reproductie Indische Instructie Bataljon emblemen op de markt terecht gekomen die, al dan niet bewust, voor flinke bedragen worden verhandeld. Opvallend is dat deze reproducties van goede kwaliteit zijn en in sommige gevallen zelfs worden verouderd.

Dutchhelmets heeft enkele reproductie's kunnen bemachtigen om zo het verschil tussen origineel en reproductie te duiden. Hieronder kunt u enkele reproducties zien die bij Dutchhelmets bekend zijn. Let op, er kunnen andere variaties in omloop zijn. Mocht u weet hebben van andere reproductie variaties, neem gerust contact op met dutchhelmets.nl via het contactformulier.

Hieronder kunt u enkele reproducties bekijken en vergelijken met originele exemplaren.

De hierboven getoonde reproductie baretembleem is dunner dan originele exemplaren en voelt 'slap' aan. Wat heel herkenbaar is, is dat de boomstronk van de palmboom uit het lood is, wat goed te zien is aan de onder- en bovenzijde van de banderol. De boomstronk is boven de banderol +/- 1mm naar rechts versprongen ten opzichte van de boomstronk onder de banderol. Ook is de boomstronk van de palmboom grover gedetailleerd dan originele exemplaren.

De buiglippen zijn te netjes op het embleem gesoldeerd. Dit exemplaar heeft buiglippen die horizontaal afbuigen. Er zijn ook reproductie exemplaren met buiglippen die vertikaal afbuigen.

Reproductie Indische Instructie Bataljon schouderemblemen zijn dunner dan de originele exemplaren en hebben veel minder reliëf. Dit is aan de voorzijde lastiger te bepalen, aangezien het gemis aan details verklaard kan worden door slijtage van gebruik of poetsen. Aan de achterzijde zijn reproducties erg makkelijk te herkennen door het gebrek aan details. Het gemis aan details is ook niet te verklaren, aangezien de achterzijde van emblemen niet werden gepoetst

Vooralsnog heeft Dutchhelmets alleen reproductie schouderemblemen kunnen vinden met gesoldeerde oogjes. Heeft u andere varianten van reproducties in bezit, of weet u ervan, neem gerust contact op middels het contactformulier. Dutchhelmets is erg geinteresseerd in alle informatie aangaande reproductie emblemen.

Valse baretemblemen

Op vale Indisch Instructie Bataljon emblemen na, zijn er verder geen valse / reproductie baretemblemen in de Dutchhelmets collectie. Ondanks dit is er besloten om een stuk te wijden aan enkele bekende vervalsingen en hoe deze valse emblemen te kunnen herkennen.

Door het boekje ‘De wapenemblemen van het Nederlandse Leger’ van B.C. Cats en C. Coenders uit 1968, ontstond er een grotere vraag naar niet ingevoerde baretemblemen. Omdat ze slechts beproefd zijn is de oplage van originele baretemblemen zeer klein en werden emblemen vervalst. Dhr. Rob C. Kuenen heeft in het verleden het een en ander hierover beschreven. Hieronder kunt u, uit zijn werk, informatie over valse baretemblemen lezen.

Dit artikel zal voornamelijk de vervalsingen van de bijzondere baretemblemen beschrijven. Het gaat dan met name om de volgende baretemblemen:

- adjudanten van H.M. Koningin Wilhelmina, in goud- en zilverkleurig metaal (W (Wilhelmina) emblemen),

- adjudanten van Z.K.H. de Prins der Nederlanden, in goudkleurig metaal (B (Bernhard) emblemen),

- Korps Militaire Politie (in Nederlands-Indië), in zowel goud- als zilverkleurig metaal,

- officieren van gezondheid (arts, dierenarts), in goudkleurig metaal,

- tandartsen en apothekers, in zilverkleurig metaal.

In de volgende opsomming zal elke aanmaak apart genummerd worden, voor een eenduidige benaming.

1e aanmaak valse Officieren en Adjudanten Koninklijke Huis (W en B emblemen)
Van deze 1e aanmaak zijn zowel de ‘B’ als ‘W’ emblemen in goudkleurig metaal bijgegoten, naar het voorbeeld van een origineel exemplaar. Deze spuit gegoten exemplaren zijn ook voorzien van ombuigpennen. Op een aantal punten wijkt dit embleem af van het origineel:

- de ombuigpennen zijn ook gegoten en zijn niet met tin gesoldeerd. Zelfs indien men het embleem rood gloeiend stookt zijn deze ombuigpennen niet te verwijderen,

- de afbeelding van het embleem is minder scherp en het oppervlak is vaak niet vlak. Het oppervlak vertoont kleine ‘putjes’. Als excuus wordt soms de brand bij Koninklijke Begeer gebruikt. Hoewel er wel een grote brand geweest is, is dit argument echter niet juist,

- de randen van het embleem zijn meestal niet gaaf als gevolg van het spui procedé,

- de kleur van het embleem kan door het gebruik van een niet zuivere samenstelling soms een rodere glans hebben. Soms lijkt het echter qua kleur zeer goed op het originele materiaal. De kleur alleen is dus niet voldoende.

De beste aangeboden vervalsingen van dit embleem zijn gepolijst voor een vlak oppervlak. Door goed te kijken is het verschil meestal nog wel te zien, met name bij de overgang van de vlakke gesp naar de hogere gelegen delen. Op deze plaatsen is het moeilijk om goed te polijsten. Omdat het origineel nooit ingevoerd of gedragen is, zijn afgepoetste baretemblemen toch ook al verdacht. De spuit gegoten baretemblemen worden over het algemeen alleen als replica verkocht. Er zijn geen zilverkleurige W exemplaren bekend van deze aanmaak.

Vervaardigd in opdracht van dhr. F. van Gelder uit Kedichem, de bekende van Gelder kopieën.

2e aanmaak valse Officieren Koninklijke Huis (W emblemen)
De in kleine oplage aangemaakte spuit gegoten baretemblemen konden niet in de vraag voorzien. In een oud artikel in Mars et Historia werd destijds al aangegeven dat de gegoten kopie ook ooit zeldzaam zou worden. Daarom werd naar een productiemethode gezocht om betere kopieën te leveren tegen een goedkopere prijs. Deze serie replica’s van Officieren en Adjudanten van het Koninklijke Huis betrof alleen het W baretembleem. In tegenstelling tot de 1e aanmaak vervalsingen, zijn deze baretemblemen zijn niet gegoten maar geslagen. Omdat men niet beschikte over het originele stempel is er een nieuwe gemaakt. In deze stempel zitten (gelukkig) verschillende afwijkingen, t.o.v. het origineel. Om deze reden is deze replica goed te herkennen.
De verschillen t.o.v. het origineel zijn:

- het materiaal is tombak, en geen granaathulzen messing. De goudkleurige replica emblemen zijn origineel afgewerkt met een matte goudkleurige laag. De zilverkleurige emblemen zijn verchroomd, in plaats van vernikkeld,

- de uitlopers van de W raken de rand van de gesp,

- de openingen op de kelkvormige bladen op de W zijn veel te breed,

- de bevestiging van de replica is door middel van gesoldeerde spitse ombuigpennen. Er zijn handelaren die deze spitse ombuigpennen los solderen en zelf vervangen door originele ombuigpennen van andere baretemblemen. De spitse ombuigpennen zijn namelijk iets te smal in vergelijking met het origineel.

Let bij deze replica dus niet alleen op de kleur of de bevestiging. Met name de kenmerken van de bijgemaakte stempel zullen de vervalsingen onderscheiden. Dit geldt ook voor de latere replica’s.

3e aanmaak valse Officieren Koninklijke Huis (W emblemen)
De derde serie replica’s is identiek aan de tweede serie. De bevestiging is echter met 2 oogjes zoals toen gebruikelijk was voor de gewone baretemblemen. De goudkleurige emblemen hebben een hoogglans goudkleurige laag. De zilverkleurige emblemen zijn verchroomd.

Vervaardigd in opdracht van dhr. T. de Bruin uit Oosterhout.

4e aanmaak valse Officieren en Adjudanten Koninklijke Huis (W en B emblemen)
De vierde (huidige) serie replica’s zijn identiek aan de 3e serie. Het verschil bestaat hieruit dat de bevestiging vervangen is door de z.g. NATO-sluiting. Deze serie is aangemaakt aan het eind van de 80-er jaren.

Vervaardigd in opdracht van dhr. T. de Bruin uit Oosterhout.

1e aanmaak valse arts (goud) en tandarts (zilver)
Qua afwerking en bevestiging komt deze overeen met de 2e aanmaak replica adjudanten. De tandarts is de verchroomde uitvoering van de arts. Ook deze stempel is bijgemaakt. Hierbij zijn ook kleine verschillen ontstaan, in vergelijking met het origineel. De meest opvallende verschillen zijn:

- de uiteinden van de twee takjes onder aan de esculaap. De originele zijn spits, de replica heeft stompe uiteinden,

- de zilverkleurige replica’s zijn allemaal verchroomd. Van het originele zilverkleurige baretembleem bestaan zowel vernikkelde als verchroomde exemplaren.

- de bevestiging van de replica is door middel van gesoldeerde spitse ombuigpennen. Er zijn handelaren die deze spitse ombuigpennen los solderen en zelf vervangen door goede ombuigpennen. De spitse ombuigpennen zijn iets te smal in vergelijking met het origineel. Het origineel bestaat ook in een uitvoering met twee oogjes.
Let bij deze replica dus niet alleen op de kleur of de bevestiging. Ook hier kun je op grond van de kenmerken van de bijgemaakte stempel de vervalsingen onderscheiden.

1e aanmaak valse Korps Militaire Politie (goud en zilver)
De originele baretemblemen zijn aangemaakt door de firma Cordesius in Batavia-Centrum. Het embleem is geslagen waardoor een scherpe afbeelding ontstaat. Voor de achterzijde is echter geen contra-stempel gebruikt waardoor die vrij vaag is. De replica’s zijn in tegenstelling tot het origineel gegoten. Toch lijkt het embleem bedrieglijk goed. De emblemen worden bijgemaakt in Harlingen en zijn in 1996 voor het eerst opgedoken, mogelijk bestaan ze al iets langer. Zowel de goud- als zilverkleurige uitvoering zijn in 1996 door een handelaar uit Apeldoorn op de markt gebracht als origineel. Het duidelijkste verschil met het origineel is:

- dat de oogjes later cirkelvormig op het baretembleem bevestigd zijn. Op het origineel zijn de oogjes van rood koper, en zijn ze druppelvormig. Bij de replica zijn onder de oogjes nog bobbels zichtbaar van het gieten,

- Bij de overgang tussen gesp en hoger gelegen delen zijn oneffenheden (ook na poetsen of polijsten) nog vrij goed zichtbaar; het metaal is niet mooi vlak.

1e aanmaak valse geborduurde baretembleem Humanistisch Raadsman
In de collectie Coenders zat naast een origineel ook een geborduurde replica baretembleem van de Humanistisch Raadsman. Hiervan zouden vijf (replica) exemplaren bestaan, naast de enkele originele exemplaren. Het verschil zit in de kleur van de ondergrond en de fijnheid van het embleem. De kleur van het origineel is blauw/groen. De replica is meer groen. Verder is de afbeelding van de replica smaller/fijner.

1e aanmaak valse geborduurde baretembleem Vechtwagens
Door een Indië-verzamelaar uit Den Haag is, voor een collega Indië-verzamelaar, een replica van dit baretembleem bijgemaakt in het begin van de 50-er jaren. Dit is waarschijnlijk een van de weinige replica's. Ze zijn daarna (bijna) nooit meer opgedoken.

Gegoten valse emblemen
In Harlingen werden / worden door een handelaar veel gegoten vervalsingen gemaakt. Voorbeelden hiervan zijn het Korps Militaire politie, en recentelijk ook de Pantserafweerartillerie, de Rabbijn in de 2-delige uitvoering, Uitrustingstroepen, en mogelijk nog enkele andere dure emblemen. De emblemen zijn allemaal massief (in plaats van geslagen), zijn minder scherp en hebben een minder glad oppervlak. Dit laatste kan door poetsen verdoezelt worden, maar de massieve gesp niet.

Stukjes huisvlijt
Er zijn enkele baretemblemen Plaatselijke Staf gemaakt uit mangaan. Deze zijn gemaakt naar het boekje van Cats en Coenders (blz. 50), en bevatten ook dezelfde fout als de daarin afgebeelde tekening. De tekening geeft een goede indruk van het origineel, maar bevat bewust fouten. Ook zijn er baretemblemen gemaakt als aardigheidje. Een voorbeeld zijn de baretemblemen van de adjudant b.d. Dellebare. Hij maakte bijvoorbeeld het baretembleem NBC genieofficier. Dit exemplaar is
tweemaal voor een afscheid gebruikt. Ook binnen de EOD (EOCKL) is / was er sprake van een zelfgemaakt baretembleem. Binnen de PAAT-eenheden (pantser
anti tank) werden in het verleden wel baretemblemen gemaakt uit de combinatie van het veldartillerie baretembleem met de punt van een geweerkogel. Al dit soort emblemen moeten als creatief vakmanschap worden beschouwd, en ook als zodanig behandeld. Ze hoeven dus geen vervalsing te zijn, maar zijn meer een curiosa, die soms ook daadwerkelijk gedragen zijn. Laat u echter geen grote verhalen op de mouw spelden met torenhoge prijzen.

Bijgeslagen emblemen
Soms worden emblemen bijgemaakt met het juiste materiaal, de juiste stempel en de juiste bevestiging zodat deze als zodanig niet te herkennen zijn. Dit gebeurt bijvoorbeeld met de Rabbijn en de Humanistisch Raadsman. Soms worden er al bij de originele productie extra emblemen geslagen die dan later op de verzamelaarsmarkt verkocht worden, zoals het kleine baretembleem Jagers in de niet-ingevoerde luchtmobiele proefuitvoering. Deze kleine emblemen zijn in 8 uitvoeringen aangemaakt bij twee verschillende bedrijven. Slechts van één bedrijf zijn alle vier de emblemen opgedoken.

De van Gelder kopieën

In de jaren '70 en '80 werden door de heer F. van Gelder uit Kedichem een groot aantal emblemen vervaardigd, de zogenaamde ‘van Gelder kopieën'. Deze werden gemaakt vanuit een commerciële oogmerk en niet zozeer als reünie aanmaak.

De stoffen van Gelder kopieën zijn van goede kwaliteit borduurwerk en komen zowel voor op zwart ondergrond alsook op een (te lichte) bruine ondergrond. Ze zijn makkelijk te herkennen aan de zwarte papier (met een paarse gloed) die aan de achterzijde is geplakt. Deze worden ook weleens verwijderd om herkenning te bemoeilijken. De 'van Gelder' emblemen zijn erg stijf in vergelijk met originelen en lichten de witte delen op onder een UV lamp.

Ook heeft de heer F. van Gelder kopieën van baretemblemen voor adjudanten van het koningshuis, met de letter W (Wilhelmina) en B (Bernhard) laten maken. Zowel de ‘B’ als ‘W’ zijn in goudkleurig metaal bijgegoten, naar het voorbeeld van een origineel exemplaar en voorzien van ombuigpennen.

Ondanks dat het reproducties zijn, zijn de van Gelder kopieën emblemen voor sommigen verzamelwaardig en vullen deze emblemen collecties aan wanneer originele exemplaren niet te krijgen zijn.

Valse parawings

Valse mouwemblemen

Schoudertitels